Czterysta osiemdziesiąt złotych na koncie i klucz do warsztatu w kieszeni

Marek Winiarski policzył pieniądze trzy razy, jakby od trzeciego liczenia miało przybyć. Czterysta osiemdziesiąt złotych. Tyle zostało na koncie firmowym po tym, jak teściowa zabrała swoją część udziałów z warsztatu przy ulicy Kolejowej w Tarnowie.

Warsztat prowadzili razem od jedenastu lat — on, żona Ola i jej matka, Krystyna Byrska, która włożyła w niego pierwsze pieniądze po śmierci męża. Krystyna miała trzydzieści procent udziałów, papierowo, u notariusza, wszystko czysto. Przez te lata przychodziła do warsztatu prawie codziennie, przynosiła termos z rosołem, siadała na starym krześle przy kasie i pilnowała, żeby klienci nie czekali za długo.

Ale od kwietnia coś się zepsuło. Krystyna zaczęła przychodzić rzadziej, a kiedy przychodziła, milczała i patrzyła na Marka spod oka. W lipcu oznajmiła, że chce wypłacić swój udział — gotówką, od razu, bo „ma inne plany”. Marek nie protestował. Sprzedał drugi podnośnik, wziął kredyt na sto dwadzieścia tysięcy w banku przy rynku, spłacił ją co do grosza.

Trzy tygodnie później okazało się, po co jej były te pieniądze. Krystyna kupiła mieszkanie w Krakowie dla syna z pierwszego małżeństwa, Tomka, którego Marek widział w życiu może pięć razy. Chłopak wracał z Irlandii i „musiał gdzieś mieszkać”. Ola płakała w kuchni przy oknie, z którego było widać sąsiedzki wybieg dla psa i wiecznie zgaszoną latarnię na rogu.

— Ona nas okradła — powiedziała cicho, wycierając nos w papierowy ręcznik. — Zabrała pieniądze z naszej firmy i dała je bratu, którego nie zna nawet od której strony zapiąć kurtkę.

Marek nie umiał tego inaczej nazwać. Ale nie miał czasu na żal — trzeba było ratować warsztat, bo rata kredytu zjadała prawie cały miesięczny obrót. Pracował po dwanaście godzin, jadł kanapki w aucie klienta, zasypiał z kluczem nastawnym w dłoni.

We wrześniu Krystyna zadzwoniła pierwszy raz od miesięcy. Telewizor u Marka akurat gadał coś o cenach gazu, na stole leżała nieotwarta poczta i wystygła kawa.

— Marku, synku, jak tam interes? — spytała, jakby nic się nie stało.

— Interes stoi na kredycie, który wzięliśmy, żeby panią spłacić — odpowiedział. — A Tomek ma teraz mieszkanie w Krakowie za sto dwadzieścia tysięcy złotych. Miło, że pani zapytała.

Zapadła cisza w słuchawce, taka gęsta, że słychać było oddech.

— To był mój udział, mogłam z nim zrobić, co chciałam — powiedziała w końcu Krystyna.

— Oczywiście, że mogła pani — zgodził się Marek. — Ja tylko powiedziałem, jak to wygląda z mojej strony.

Odłożył telefon i tego wieczoru poszedł do Oli z propozycją, o której myślał od tygodni. Zaproponował, żeby przepisać cały warsztat na spółkę tylko ich dwojga, bez żadnych przyszłych udziałów rodzinnych — u notariusza, papierowo, tak jak kiedyś zrobiła Krystyna. Ola się zgodziła od razu, bez wahania.

Dwa miesiące później, w listopadzie, Krystyna przyszła do warsztatu, tak jak przez te wszystkie lata — z termosem rosołu, w tym samym starym płaszczu w jodełkę. Usiadła na krześle przy kasie. Marek podszedł, postawił przed nią kubek herbaty i teczkę z dokumentami.

— To akt notarialny — powiedział. — Warsztat jest teraz spółką moją i Oli. Bez udziałów rodzinnych, bez przyszłych spadków po nikim. Jeśli pani chce tu przychodzić, przychodzić po ludzku, na herbatę — drzwi są otwarte. Ale do kasy pani już nie zajrzy.

Krystyna otworzyła teczkę, przeczytała pierwszą stronę, potem drugą. Ręce jej drżały, kiedy odkładała papiery na kolana.

— Wyrzucacie mnie z własnego warsztatu — powiedziała cicho.

— Nie, mamo — odezwała się Ola, która stała w drzwiach biura. — Ty go zostawiłaś sama, kiedy zabrałaś pieniądze dla Tomka. My tylko to zapisaliśmy na papierze.

Krystyna wstała, zostawiła termos na krześle i wyszła, nie zamykając za sobą drzwi. Zimny listopadowy wiatr wpadł do środka, zdmuchnął ze stołu fakturę za olej silnikowy.

Przyszła jeszcze raz w grudniu, sama, bez termosu. Usiadła na tym samym krześle i długo patrzyła na tablicę z kluczami wiszącą na ścianie.

— Tomek nie dzwoni — powiedziała w końcu. — Wprowadził się i zniknął.

Marek nie odpowiedział od razu. Wytarł ręce w szmatę, usiadł naprzeciwko.

— Herbaty? — spytał tylko.

Krystyna skinęła głową i po raz pierwszy od miesięcy się uśmiechnęła, drobno, jakby próbowała, czy to jeszcze działa.