Puur geluk in de Czaar Peterstraat

Bram Vermaelen was de man die heel Nederland aan het lachen maakte in "Kantoorgek", die absurde sitcom die negen seizoenen lang op zondagavond de huiskamers vulde. Zijn vrouw Sanne stond nooit voor de camera. Zij deed de styling en de continuïteit op de set van RTL-producties in Hilversum, en niemand buiten de studio wist eigenlijk wie zij was — behalve dat ze degene was die Bram elke ochtend zijn tekst liet oplezen aan de keukentafel, met een kop koffie die allang koud was geworden.

In de winter van 2019 kreeg Sanne de diagnose. Alvleesklierkanker, uitgezaaid, veertien maanden had ze nog volgens de oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek. Het werden er twaalf. Ze stierf in maart 2020, drie weken voordat het land op slot ging, en Bram stond met twee kinderen — Fien van negen, Joris van zes — in een huis aan de Czaar Peterstraat dat ineens veel te groot leek.

Er was geen persbericht. Geen interview waarin hij vertelde hoe kapot hij was. Zijn manager belde die week nog drie keer over een nieuw seizoen dat de omroep wilde opnemen, en Bram nam niet op. Hij zat op de rand van Joris' bed en probeerde uit te leggen waarom mama niet meer beneden was.

Wat volgde waren geen maanden van rouw die netjes eindigden. Het was twee jaar aanmodderen. Hij nam nog een rol aan, een campagne voor een verzekeraar, omdat het geld nodig was — Sannes ziekte had de spaarrekening leeggevreten, tienduizend euro aan eigen risico en behandelingen die de basisverzekering niet volledig dekte. Maar tussen de opnames door stond hij op het schoolplein van De Wingerd, te vroeg, altijd te vroeg, alsof hij bang was dat als hij één keer te laat kwam, alles verder zou instorten.

Zijn agent, Ferry, begreep het niet. "Je bent op je best nu," zei hij aan de telefoon, ergens in 2021. "De kijkcijfers van de herhalingen zijn gestegen sinds — nou ja, sinds alles. Er ligt een filmscript. Een hoofdrol."

"Ik lees het wel," zei Bram.

Hij las het niet.

Tegen het einde van dat jaar zei hij tegen Ferry dat hij stopte. Niet voorgoed, zei hij erbij, maar voorlopig. Ferry vroeg wat dat precies betekende, en Bram wist het zelf niet. Hij wist alleen dat Fien 's ochtends niet meer at als hij er niet bij zat, en dat Joris was gaan bedplassen sinds september.

De pers pikte het nauwelijks op. Een kort stukje in de Volkskrant, ergens achterin de sectie Media: "Vermaelen trekt zich terug uit acteerwerk." Geen drama, geen verklaring die iemand deelde op sociale media. Hij verkocht de camper die hij en Sanne ooit hadden gekocht voor een reis naar Scandinavië die er nooit van kwam, en van dat geld — vierentwintighonderd euro — betaalde hij een jaar zwemles en de scheidsrechtercursus voor Joris' korfbalclub.

Wat niemand zag, was dat hij nog steeds werkte. Onder zijn eigen voorwaarden. Een voice-over voor een animatiefilm, ingesproken vanuit een geluidsstudio in Amsterdam-West op dinsdagmiddagen, wanneer de kinderen op school zaten. Een stem voor een hoorspel dat de VPRO uitzond, opgenomen in twee dagen in de zomervakantie terwijl zijn moeder oppaste. Geen sets meer die hem drie maanden naar Praag of Boedapest stuurden. Geen negen maanden per jaar in Hilversum-studio's terwijl zijn kinderen thuis opgroeiden zonder hem.

Fien is nu vijftien. Vorig jaar, op het schoolfeest van het Vossius Gymnasium, stond ze op het podium en zong ze een lied dat ze zelf had geschreven, en Bram zat op de derde rij, niet achter de coulissen, niet met een telefoon vol gemiste oproepen van zijn agent, gewoon op een klapstoel met zijn jas nog aan omdat de gymzaal koud was. Joris speelt op zaterdag korfbal bij DVO, en Bram staat langs de lijn met een thermoskan chocomel voor na de wedstrijd, ook al is hij allang niet meer de scheidsrechter.

In een interview met het AD, afgelopen voorjaar, vroeg de journalist hem of hij er weleens spijt van had — die hoofdrol die hij had laten lopen, de jaren dat zijn naam van de aftiteling verdween.

"Nee," zei hij. Geen aarzeling, geen dramatische pauze. "Ik heb Sanne beloofd dat ik er zou zijn. Niet in interviews, gewoon 's avonds aan tafel."

Vorige maand belde Ferry weer. Er lag een rol klaar, een serie voor Videoland, vier maanden opnemen in Antwerpen. Bram bedankte hem en legde de telefoon neer op het aanrecht, naast een schoolagenda die opengeslagen lag bij vrijdag: "Fien — proefwerk Frans. Joris — tandarts 15.30u." Hij pakte een pen en zette er zijn handtekening onder, bij het vakje waar de mentor om een parafering vroeg, en schoof de agenda terug naast de broodtrommels die klaarstonden voor de volgende ochtend.