Nowe życie po drugiej stronie lustra

Nazywam się Bartek Zawadzki, mam trzydzieści cztery lata i pracuję jako elektryk w firmie budowlanej pod Wrocławiem. Piszę to, bo dopiero teraz, po latach, mogę spojrzeć na tamtą historię z dystansu — i chyba pierwszy raz opowiedzieć ją tak, jak wyglądała z mojej strony.

Weronika była koleżanką mojej narzeczonej, Oli. Poznaliśmy się na jej urodzinach, w mieszkaniu na Krzykach, jeszcze zanim wszystko się wydarzyło. Piła colę, bo nie znosiła alkoholu, i śmiała się z byle powodu — pamiętam, że rozsypała chipsy na dywan i przez pół wieczora je zbierała, tłumacząc, że gospodyni jej nigdy nie wybaczy.

Ola i ja mieliśmy się pobrać wiosną. Ustaliliśmy nawet salę — restauracja przy ulicy Legnickiej, ta z fontanną na patio. Zamówiłem garnitur, ona przymierzała suknię u krawcowej. A ja w tym czasie pojechałem z kolegami, Grzegorzem i Tomkiem, na kontrakt — ciągnęliśmy linię wysokiego napięcia gdzieś pod Opolem. Płacili nieźle, chciałem odłożyć na wesele i na Fiata dla Oli, bo jej stary Punto ledwo jeździł.

Nie wiem dokładnie, co się stało tamtego dnia na słupie. Wiem tylko, że Grzegorz zadzwonił do mojej matki, nie do Oli — bał się, że nie wytrzyma. Moja matka, Halina, nazywana przez wszystkich po prostu panią Haliną z bloku, osiwiała w ciągu jednej nocy. Mój młodszy brat Kuba pojechał po ciało razem z ojcem.

Pogrzeb odbył się w deszczu, na cmentarzu przy Bardzkiej. Ola stała cała w czerni, trzymała różę, którą miała włożyć do trumny, i długo nie mogła się zdecydować. Nie znała jeszcze wtedy prawdy o tym, co matka zamierzała z nią zrobić.

Bo widzicie — z tamtej strony, z tej, po której teraz stoję, wszystko wyglądało inaczej, niż opowiada się to zwykle. Moja matka nie robiła tego ze złości. Robiła to ze strachu przed pustką. Straciła syna i, jak mi się wydaje, po prostu bała się stracić jeszcze i to, co po nim zostało — czyli Olę, jej obecność w domu, zapach jej perfum na klatce schodowej, telefon w niedzielę.

Przez pół roku matka ciągnęła Olę za sobą jak za rękaw. Wspólne obiady, wspólne wyjścia na cmentarz, nawet ta wycieczka nad morze, do Kołobrzegu — matka nalegała, twierdziła, że jej to dobrze zrobi. Pamiętam, jak Kuba powiedział mi kiedyś przez telefon, śmiejąc się gorzko: "Mama traktuje Olę jak ostatnią pamiątkę po Bartku. Jakby oddanie jej komuś innemu było zdradą wobec ciebie".

Nie wiedziałem wtedy o Glebie — no, w tej wersji nazywał się inaczej, ale to nieważne. Wiedziałem tylko to, co mi opowiadał Kuba: że w Kołobrzegu Ola poznała jakiegoś faceta z urzędu miasta, że rozmawiali na plaży, że matka to zauważyła i się wściekła.

Z tego, co wiem, matka wprost zapytała ją, czy jest w ciąży. A kiedy usłyszała "nie", powiedziała coś, czego nikt jej nie wybaczył — że przecież został jeszcze Kuba, może by tak… Ola się rozpłakała, spakowała walizkę tej samej nocy i wyjechała autobusem, sama, zostawiając matkę w hotelowym pokoju.

Kuba miał wtedy dwadzieścia dwa lata i pierwszy raz w życiu pokłócił się z matką na całego. Krzyczał, że nie jest zamiennikiem, że nie pozwoli robić z siebie plastra na ranę po bracie. Wyjechał z domu na trzy tygodnie, spał u kolegi z pracy.

To ja, leżąc już w ziemi — a raczej to, co po mnie zostało w pamięci tych ludzi — patrzyłem, jak matka zostaje sama ze swoim żalem. Bo prawda jest taka: nie miałem już żadnego wpływu na nic. Ale gdybym mógł coś powiedzieć, powiedziałbym jej dokładnie to, co ona sama w końcu zrozumiała, kiedy nadszedł listopad.

Zadzwoniła do notariusza w kancelarii przy placu Grunwaldzkim i unieważniła pełnomocnictwo, które kiedyś dała Oli do mojego konta oszczędnościowego — tych jedenaście tysięcy złotych, które odkładałem na wesele, a które po mojej śmierci leżały zamrożone, bo obie kobiety nie mogły się dogadać, komu się należą. Matka przestała się szarpać o pieniądze i przelała całość na konto Oli, jednym przelewem, z dopiskiem "na nowe życie". Podpisała papier, złożyła go do teczki i odłożyła na półkę obok mojego zdjęcia z absolutorium.

Ola dowiedziała się o przelewie w styczniu, kiedy sprawdzała aplikację bankową na peronie dworca PKP, czekając na pociąg do matki. Zobaczyła kwotę, zadzwoniła do teściowej — bo tak ją wciąż w duchu nazywała — i usłyszała krótkie: "To twoje. Bartek by tak chciał. A ja… ja już nie mogę cię trzymać przy sobie, bo to nie w porządku wobec ciebie".

Wiosną Ola wyszła za tamtego mężczyznę z urzędu. Ślub wzięli w USC na Krzykach, skromny, bez orkiestry. Kuba przyszedł, stanął z tyłu sali, ale przyszedł. Rok później urodził się chłopiec, któremu dali na drugie imię Bartłomiej — po mnie.

Matka mieszka teraz sama w tym samym mieszkaniu na Krzykach, trzyma na parapecie moje zdjęcie obok pelargonii, które sama sadzi każdej wiosny. Czasem dzwoni do Oli w moje urodziny, pyta o wnuka, o pracę, o nic konkretnego. Rozmawiają krótko, ale bez tamtej ciężkiej ciszy sprzed lat. Ja tego wszystkiego już nie widzę — widzę to tylko tak, jak można zobaczyć coś przez zamglone okno, z bardzo daleka. Ale wiem jedno: nikt mnie tam już nie zastępuje. I chyba właśnie o to chodziło.